"Dżihad" dosłownie oznacza "zwalczać, usiłować", "walczyć, zmagać się". Muzułmanie uznają następujące rodzaje dżihadu:

1) wielki dżihad - osobiste zmaganie się ze złem; walka o kontrolę nad członkami ciała;

2) mniejszy dżihad - zmaganie fizyczne, często kojarzone z walką i zabijaniem.

Dżihad pojawia się w Koranie najczęściej w znaczeniu "wojny", często w parze z "fi sabil Allah" (droga Allaha Lub "na ścieżce Allaha", albo "dla sprawy Allaha".). Technicznie mówiąc jest to wojna tylko przeciwko niemuzułmanom, ponieważ muzułmanom zabrania się walczyć przeciw sobie.

Skupmy się na dżihadzie w oparciu o Koran (wieczne i natchnione Słowo Allah objawionego przez Proroka Mohameda(pzn), Hadisy (Muzułmańskiej Tradycji Kanonicznej; Drogi Proroka Mohameda, który otrzymał Koran i jest jego najważniejszym interpretatorem)

Zanim jednak zwrócimy się do źródeł islamskich, spróbujmy zrozumieć dwa podstawowe założenia, w oparciu o które funkcjonował islam od czasu swego powstania, a które wyjaśnią nam islamski kontekst dla jaśniejszego zrozumienia wagi dżihadu:

1. Islam to całkowita droga życia. Nie zna on rozdzielenia kościoła od państwa ani sacrum od profanum (świętego od świeckiego).

2.Islam potępia wszelki politeizm i bałwochwalstwo, uznając, że tylko Allah jest Jadynym Bogiem. Jest on kulminacją wszystkich poprzednich objawień (włączając judaizm i chrześcijaństwo), przewyższa je i czyni je przestarzałymi. Islam jest aktualnie jedynym objawieniem Allah i religią dla ludzkości, Mohamed(pzn) jest ostatnim Prorokiem , a Koran to ostateczna Księga Allah. Najwyższa władza świata jest wyłącznym przywilejem islamu.

Dżihad w Koranie

Mając w pamięci te podstawowe założenia islamu, przechodzimy do prezentacji dżihadu w Koranie w znaczeniu wojny, a dokładniej do tego, jak zobrazowane jest to w działalności Proroka Mohameda(pzn).

Działalność Proroka Mohameda (pzn) w Mekce

Muzułmanie w większości uznają, że Prorok Mohamet(pzn) rozpoczął swoją działalność pośród własnego ludu (Arabów) w Mekce i wokół niej w 610 r. Przez trzynaście lat wiernie głosił, że tylko Allah jest Bogiem. Jednak miał on niewielu naśladowców i to przeważnie z niższych klas społecznych. U boku Proroka Mohameda(pzn) przetrwali oni sprzeciwy, wyśmiewanie, a nawet prześladowanie. W tym okresie Prorok Mohamed(pzn) odpowiadał na nie z powściągliwością. Właściwie sam Koran dokumentuje jak miał odpowiadać na odrzucenie i obrazę. Następujące fragmenty niech stanowią przykład:

"Ja Mohamed jestem tylko tym, który ostrzega" (67:2, )

"I My nie posłaliśmy ciebie jako opiekuna nad nimi" (17:54).

"Wyznawaj otwarcie to, co tobie zostało nakazane, i odwróć się od bałwochwalców!" (15:94; 15:94-95).

"Znoś cierpliwie to, co oni mówią! Uciekaj od nich ucieczką piękną!" (73:10)

"A także - być spośród tych, którzy wierzą, zachęcają się wzajemnie do cierpliwości, zachęcają się wzajemnie do miłosierdzia" (90:17).

"Wzywaj ku drodze twego Pana (...) Rozmawiaj z nimi w najlepszy sposób (...) Nie smuć się z ich powodu! Nie pozostawaj w udręce dlatego, że oni knują podstęp!" (16:125-127).

"Odpychaj zło za pomocą tego, co jest lepsze" (23:96).

Wszystkie te fragmenty są tzw. fragmentami mekkańskimi, tzn. takimi, które Mahomet otrzymał ogłaszając islam w Mekce. Tak długo jak pozostawał on w Mekce, odpowiadał swoim przeciwnikom pokojowo i powściągliwie. Nigdy nie odpowiadał zbrojnie.

Działalność Proroka Mohameda(pzn) w Medynie

W 622 r. n. e Prorok Mohamed(pzn) przeprowadził się ze swego domu w Mekce do Medyny, dokąd zaprosiły go plemiona arabskie i gdzie też stały się one członkami nowego islamskiego ruchu. Wydarzenie to jest tak ważne w historii islamu - nazywa się hidżra (emigracja) - że właściwie wyznacza początek ery muzułmańskiej.

W Medynie Prorok Mohamed(pzn) szybko przejął władzę religijną i polityczną nad całą lokalną społecznością. Wkrótce po przybyciu do Medyny otrzymał pierwsze z wielu fragmentów Koranu (zwanych fragmentami medyńskimi), które kierowały jego i społeczność muzułmańską do walki z wrogami za Allah. Koran mówi o konfliktach Proroka Mohameda(pzn) z politeistycznymi Arabami w całej Arabii, z Ludem Księgi (Żydzi i chrześcijanie) i z hipokrytami (politeiści arabscy, którzy odmówili nawrócenia na islam: Koran 49:14). Najwcześniejsze ocalałe muzułmańskie biografie Proroka ze szczegółami opisują jego militarne starcia.

Następujące medyńskie fragmenty Koranu odnoszą się do dżihadu jako walki militarnej:

"Wolno walczyć tym, którzy doznali krzywdy" (22:39; cf. 22:39-41). [6]

"Wiernymi są tylko ci, którzy uwierzyli w Allah i Jego Posłańca - potem nie mieli wątpliwości - i walczyli swoimi majątkami i swoimi osobami na drodze Allah. Tacy - oni są prawdomówni!" (49:15).

"I bądźcie gorliwi w walce za sprawę Boga gorliwością, na jaką On zasługuje!" (22:78).

"Nie słuchaj więc niewiernych i zwalczaj ich z wielkim zapałem, przy jego pomocy" (25:52).

"Zwalczajcie na drodze Boga tych, którzy was zwalczają, lecz nie bądźcie najeźdźcami. Zaprawdę; Bóg nie miłuje najeźdźców! I zabijajcie ich, gdziekolwiek ich spotkacie, i wypędzajcie ich, skąd oni was wypędzili - prześladowanie jest gorsze niż zabicie. I nie zwalczajcie ich przy świętym Meczecie, dopóki oni nie będą was tam zwalczać. Gdziekolwiek oni będą walczyć przeciw wam, zabijajcie ich! Taka jest odplata niewiernym! Ale jeśli oni się powstrzymają (...) zaprawdę, Bóg jest przebaczający, litościwy! I zwalczajcie ich, aż ustanie prześladowanie i religia będzie należeć do Boga. A jeśli oni się powstrzymają, to wyrzeknijcie się wrogości, oprócz wrogości przeciw niesprawiedliwym! Miesiąc święty za miesiąc święty. Rzeczy święte podlegają talionowi. A jeśli kto odnosi się wrogo do was, to i wy odnoście się wrogo do niego, podobnie jak on odnosi się wrogo do was. I bójcie się Boga! I wiedzcie, że Bóg jest z bogobojnymi! Rozdawajcie na drodze Boga! Nie rzucajcie się własnymi rękami ku zatraceniu! Czyńcie dobro, bo, zaprawdę, Bóg miłuje czyniących dobro!" (2:190-195).

"Przepisana wam jest walka, chociaż jest wam nienawistna. Być może czujecie wstręt do jakiejś rzeczy, choć jest dla was dobra. Być może kochacie jakąś rzecz, choć jest dla was zła. Bóg wie, ale wy nie wiecie! Będą ciebie pytać o miesiąc święty i walkę w tym miesiącu. Powiedz: 'Walka w tym miesiącu jest sprawą poważną, lecz odsunięcie się od drogi Boga, niewiara w Niego i w święty Meczet, wypędzenie z niego jego ludu jest rzeczą jeszcze poważniejszą przed Bogiem; przecież prześladowanie jest gorsze od zabicia'. Oni nie przestaną was zwalczać, dopóki nie odwrócą was od waszej religii, jeśli to potrafią.
A jeśli ktoś z was wyrzeknie się swej religii i umrze jako niewierny - to dla takich daremne są ich uczynki na tym świecie i w życiu ostatecznym. Tacy będą mieszkańcami ognia; oni tam będą przebywać na wieki. Zaprawdę, ci, którzy uwierzyli i którzy wywędrowali razem, i którzy walczyli na drodze Boga, spodziewają się miłosierdzia Boga. A Bóg jest przebaczający, litościwy!"
(2:216-218).

"Walczcie na drodze Boga i wiedzcie, że Bóg jest słyszący, wszechwiedzący!" (2:244).

"Powiedz tym, którzy uwierzyli: 'Jeśli oni się powstrzymają, to zostanie im przebaczone to, co było przedtem, a jeśli oni na nowo zaczną... to przecież mają przykład dawnych przodków! Zwalczajcie ich, aż nie będzie już buntu i religia w całości będzie należeć do Boga'. A jeśli oni się powstrzymają to, zaprawdę, Bóg widzi jasno, co czynicie! A jeśli oni się odwrócą, to wiedzcie, iż Bóg jest waszym Panem! Jakże to wspaniały Pan! Jakże to wspaniały Wspomożyciel!" (8:38-40).

"O Proroku! Pobudzaj wiernych do walki! Jeśli wśród was jest dwudziestu cierpliwych, to zwyciężą dwustu; a jeśli jest stu wśród was, to oni zwyciężą tysiąc niewiernych, ponieważ oni są ludźmi, którzy nie rozumieją. Teraz ulżył wam Bóg; On wie, że jesteście słabi. A więc jeśli będzie wśród was stu sprawiedliwych, to oni zwyciężą dwustu; a jeśli będzie was tysiąc, to oni zwyciężą dwa tysiące - za pozwoleniem Boga. Bóg jest przecież z cierpliwymi!" (8:65-66).

"Walcz więc na drodze Boga! Ty będziesz obciążony odpowiedzialnością tylko za siebie samego! I zachęcaj wierzących! Być może Bóg powstrzyma srogość tych, którzy nie uwierzyli; Bóg jest silniejszy od nich w srogości i silniejszy jest w karaniu" (4:84).

"Zapłatą dla tych, którzy zwalczają Boga i Jego Posłańca i starają się szerzyć zepsucie na ziemi, będzie tylko to, iż będą oni zabici lub ukrzyżowani albo też obetnie im się rękę i nogę naprzemianlegle, albo też zostaną wypędzeni z kraju. Oni doznają hańby na tym świecie i kary bolesnej w życiu ostatecznym. Z wyjątkiem tych, którzy się nawrócą, zanim przejmiecie władzę nad nimi. I wiedzcie, że Bóg jest przebaczający, litościwy! O wy, którzy wierzycie! Bójcie się Boga, poszukujcie pilnie połączenia się z Nim i walczcie usilnie na Jego drodze! Być może wy będziecie szczęśliwi!" (5:33-35).

"Zaprawdę, Bóg miłuje tych, którzy walczą na Jego drodze w zwartych szeregach, jak gdyby byli budowlą solidną" (61:4).

"A kiedy miną święte miesiące, wtedy zabijajcie bałwochwalców tam, gdzie ich znajdziecie; chwytajcie ich, oblegajcie i przygotowujcie dla nich wszelkie zasadzki! Ale jeśli oni się nawrócą i będą odprawiać modlitwę, i dawać jałmużnę, to dajcie im wolną drogę..." (9:5).

"Zwalczajcie tych, którzy nie wierzą w Boga i w Dzień Ostatni, którzy nie zakazują tego, co zakazał Bóg przez swego Posłańca, i nie poddają się religii prawdy - spośród tych, którym została dana Księga - dopóki oni nie zapłacą daniny własną ręką i nie zostaną upokorzeni. Żydzi powiedzieli: 'Uzajr jest synem Boga'. A chrześcijanie powiedzieli: 'Mesjasz jest synem Boga'. Takie są słowa wypowiedziane ich ustami. Oni naśladują słowa tych, którzy przedtem nie wierzyli. Niech zwalczy ich Bóg! Jakże oni są przewrotni!" (9:29-30).

"O Proroku! Walcz przeciwko niewiernym i przeciwko obłudnikom i bądź dla nich surowy! Ich miejscem schronienia będzie Gehenna. Jakże nieszczęsne to miejsce przybycia!" (9:73).

"O wy, którzy wierzycie! Walczcie z niewiernymi, którzy są blisko was i bądźcie dla nich surowymi; wiedzcie, że Allah jest z tymi, którzy mu służą" (9:123).

A oto fragmenty odnoszące się do uzasadnienia dżihadu i korzyści z niego płynących:

"O wy, którzy wierzycie! Czyż mam ukazać wam handel, który by was wybawił od kary bolesnej? Będziecie wierzyć w Boga i Jego Posłańca! Będziecie walczyć na drodze Boga waszym majątkiem i waszymi duszami! To będzie lepsze dla was - o, gdybyście tylko mogli to wiedzieć! Wtedy On przebaczy wam wasze grzechy i wprowadzi was do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki, i do mieszkań przyjemnych w Ogrodach Edenu. To jest osiągnięcie ogromne! I da wam inne rzeczy, które wy kochacie, pomoc od Boga i bliskie zwycięstwo. Zwiastuj radosną nowinę wiernym!" (61:10-13).

"Czyż wy uważacie, że ten kto napoi pielgrzyma i odwiedzi święty Meczet podobny jest temu, kto uwierzył w Boga i w Dzień Ostatni i walczył na drodze Boga? Oni nie są równi przed Bogiem. Bóg nie prowadzi drogą prostą ludzi niesprawiedliwych. Ci, którzy uwierzyli, ci, którzy wywędrowali wspólnie, ci, którzy walczyli na drodze Boga swoim majątkiem i swoimi duszami, będą mieli najwyższy stopień u Boga - oni są tymi, którzy osiągnęli sukces! Ich Pan obwieści im radosną nowinę przez miłosierdzie od Niego i przez upodobanie, i przez Ogrody, gdzie czeka ich nieustanna szczęśliwość. Będą w nich przebywać na wieki. Zaprawdę, u Boga jest nagroda ogromna!" (9:19-22).

"Zaprawdę, Bóg kupił u wiernych ich dusze i ich majątki, w zamian za co otrzymają Ogród. Oni walczą na drodze Boga i zabijają, i są zabijani, zgodnie z Jego prawdziwą obietnicą w Torze, Ewangelii i w Koranie. A kto wierniej wypełnia swoje przymierze aniżeli Bóg? Cieszcie się więc z handlu, jaki z Nim zrobiliście! To jest osiągnięcie ogromne!" (9:111).

"I nie mówcie na tych, którzy zostali zabici na drodze Boga: 'Umarli!'. Przeciwnie, oni są żyjący! Lecz wy nie jesteście świadomi" (2:154).

"Czyż nie widziałeś tych, którzy wyszli ze swoich domostw - a były ich tysiące - z obawy przed śmiercią? I powiedział im Bóg: 'Umierajcie!'. A następnie On ich ożywił! Zaprawdę, Bóg jest władcą łaski dla ludzi, lecz większość ludzi nie jest wdzięczna! Walczcie na drodze Boga i wiedzcie, że Bóg jest słyszący, wszechwiedzący! A kto da Bogu piękną pożyczkę, to On powiększy ją wielokrotnie. Bóg ściska i otwiera szeroko. Do Niego będziemy sprowadzeni" (2:243-245).

"Kiedy więc spotkacie tych, którzy nie wierzą, to uderzcie ich mieczem po szyi; a kiedy ich całkiem rozbijecie, to mocno zaciśnijcie na nich pęta. A potem albo ich ułaskawcie, albo żądajcie okupu, aż wojna złoży swoje ciężary. Tak jest! Lecz jeśliby zechciał Bóg, to Sam zemściłby się na nich, lecz On chciał doświadczyć jednych przez drugich. A co do tych, którzy zostaną zabici na drodze Boga, to On nie uczyni ich uczynków daremnymi. On poprowadzi ich drogą prostą i udoskonali ich ducha, i wprowadzi ich do Ogrodu, który im dał poznać" (47:4-6).

"I wysłuchał ich Pan: 'Ja nie pozwolę zginąć żadnemu uczynkowi tego spośród was, który czyni dobro, czy będzie to mężczyzna, czy kobieta. Jesteście zależni jedni od drugich. A tym, którzy wywędrowali razem, i tym, którzy zostali wypędzeni ze swoich domostw, i tym, którzy walczyli i zostali zabici - My, z pewnością, odpuścimy ich złe czyny, i wprowadzimy ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki: to jest nagroda pochodząca od Boga!'. A u Boga jest piękna nagroda!" (3:195).

"(...) Wywyższył Bóg gorliwie walczących swoimi dobrami i swoim życiem nad tych, którzy siedzą spokojnie (w domu)" (4:95).

W czasie gdy umierał Prorok Mohamed(pzn) większość Arabii poddała się władzy islamskiej. Logicznie więc rzecz biorąc jego najwcześniejsi następcy wiernie kontynuowali ekspansję islamu poza granice Arabii. W ciągu wieku od śmierci Proroka Mohameda(pzn) islam posunął się na zachód poprzez Północną Afrykę aż do Europy i na wschód aż do dzisiejszego Pakistanu. Przedsięwzięcie to nastąpiło w zgodzie ze wskazówkami samego Koranu, wprowadzone zostało przez Proroka Mohameda(pzn), zainicjowane poza granicami Arabii przez jego wiernych Kalifów, Abu Bakra i Umara oraz kontynuowane przez ich następców. Poniżej cytuje fragment wiersza na cześć Proroka Mohameda(pzn), jego armii i dżihadu, napisanego przez Ka'bb Malika tuż przed oblężeniem Ta'if (w Arabii), jakieś dwa lata przed śmiercią Proroka:

Nasz przywódca (Mohamed) Prorok, niezachwiany,
Czystego serca, nieugięty, niewinny,
Prawy, pełen mądrości, wiedzy i łaskawości,
Nie frywolny, nie lekkomyślny.
Jesteśmy posłuszni naszemu prorokowi i jesteśmy posłuszni naszemu Panu,
Który jest Litościwym, najmilszym dla nas.
Jeśli zaoferujecie pokój, przyjmiemy go
I uczynimy was partnerami w pokoju i wojnie.
Jeśli odmówicie, będziemy walczyć zawzięcie,
Nie będzie to słaba, niepewna sprawa.
Będziemy walczyć do śmierci,
Aż zwrócicie się do islamu, pokornie szukając ucieczki.
Będziemy walczyć nie bacząc przeciw komu,
Czy zniszczymy starożytne posiadłości, czy też dopiero nabyte.
Jak wiele plemion zebrało się przeciw nam,
Ich najlepsze wojska i alianci!
Stanęli przeciw nam myśląc, że nie mają sobie równych,
A my, naszymi polerowanymi indyjskimi mieczami
Odcięliśmy ich nosy i uszy,
Prowadząc ich gwałtownie przed nami,
Na rozkaz Boga i islamu,
Dopóki nie będzie ustanowiona religia, sprawiedliwa i jasna,
A Al-Lat i al-Uzza i Wudd będą zapomniane.
Gdy obedrzemy ich z ich naszyjników i kolczyków,
Bo utwierdzili się i stali się pewni,
A ten, kto nie umie się bronić, musi cierpieć hańbę.

Dżihad w Hadisach

Hadisy, drugie ważne źródło doktryny islamu, również poświęcają znaczną część dżihadowi. Prawie jedna trzecia czterech z dziewięciu tomów Bukhariego, który zebrał Hadisy, ukierunkowana jest na dżihad jako fizyczną wojnę. Oto kilka przykładów:

"Opowiada Ibn 'Umar: Wysłannik Allah powiedział: 'Otrzymałem rozkaz (od Allah), aby walczyć przeciw ludom dopóki nie zaświadczą, że nikt oprócz Allaha nie ma prawa do czci i że Mohamed jest Wysłannikiem Allah, i dopóki nie ofiarują doskonałych modłów oraz obowiązkowego datku na cele dobroczynne; więc jeśli to wszystko uczynią, ocalą przede mną życie i mienie, z wyjątkiem prawa islamskiego, i wtedy ich porachunki z Allah będą skończone'".(tom 1:25-26)

"Opowiada Abu Huraira: Zapytano kiedyś Wysłannika Allah 'Jaki jest najlepszy uczynek?'. Odpowiedział: 'Wierzyć w Allaha i jego Wysłannika Mohameda'. Pytający zadał drugie pytanie: 'A jaki jest następny w kolejności dobry uczynek?'. Odpowiedział: 'Uczestniczyć w dżihadzie (walce religijnej) dla sprawy Allah (...)'". (tom 1:26)

Warto tutaj także wspomnieć fakt, że 66-stronicowy wstęp do dziewięciu tomów szeroko rozpowszechnionej książki pt. "Tłumaczenie znaczeń u Sahih Al-Bukhariego" zawiera 19-stronicowe wypracowanie pt. "Wezwanie do dżihadu (walki za Allah) w Koranie" autorstwa szejka Abdullaha Muhammada bin Hammida, ze świętego Meczetu w Mekce. Autor w końcowym apelu do czytelników pisze:

"Tak więc na nas (muzułmanach) ciąży obowiązek naśladowania ścieżki, którą przyjął posłaniec Allah (Mohamed), aby unikać politeizmu i herezji we wszystkich ich kształtach i aby nieść przed nami Koran i Tradycję Proroka jako pochodnie, które nas prowadzą.

Musimy uczyć naszych braci i jak to tylko możliwe przekazywać posłannictwo nie muzułmanom na całym świecie, aby zbawić ich od ognia piekielnego. Musimy przygotować się, aby stanąć w obliczu naszych wrogów, jak też musimy posiadać narzędzia władzy i uczestniczyć w rozwoju użytecznych gałęzi przemysłu, aby chronić naszą religię i być wystarczająco potężnymi, by stanąć przeciw wrogom, jak to Allah, Wzniosły, mówi w Surze al-Anfal (8:59-61):

I niech nie sądząci, którzy nie uwierzyli,że nas wyprzedzą.Oni przecież nie są zdolni niczego udaremnić! Przygotujcie przeciwko nim, ile możecie sił i oddziałów konnicy, którymi moglibyście przerazić wroga Boga i wroga waszego, jak również innych, którzy są poza nimi, a których wy nie znacie. Bóg ich zna! A to, co wy rozdajecie na drodze Boga, to zostanie wam w pełni oddane i nie doznacie niesprawiedliwości. A jeśli oni skłonią się do pokoju, to i ty się ku niemu skłońi zaufaj Bogu! Zaprawdę, On jest Słyszący, Wszechwiedzący!”

Podsumowując przytoczę fragment z Koranu, który jasno określa stanowisko dżihadu w życiu muzułmanina.

Przygotujcie przeciwko nim, ile możecie sił i oddziałów konnicy, którymi moglibyście przerazićwroga Boga i wroga waszego, jak również innych, którzy są poza nimi, a których wy nie znacie. Bóg ich zna! A to, co wy rozdajecie na drodze Boga, to zostanie wam w pełni oddane i nie doznacie niesprawiedliwości…A jeśli oni skłonią się do pokoju, to i ty się ku niemu skłońi zaufaj Bogu! Zaprawdę, On jest Słyszący, Wszechwiedzący!” (8-60-61).

Rola dżihadu w życiu muzułmanina polega na zmaganiu, walczeniu z własnymi słabościami osobiste zmaganie się ze złem; walka o kontrolę nad członkami ciała ……jak również z nie wiernymi. Nie polega ona jedynie na fizycznej walce…. Jeśli pokojowo możemy dojść do porozumienia na tym powinniśmy polegać a walka jest ostatecznością. …..

strona zalozona 15/03/2011

wszystkie Tlumaczenia z jezyka angielskiego dokonala: Malgorzata Tomczak.

 

Kontakt:

Please enter the code:

Note: Please fill out the fields marked with an asterisk.